Skandynawnik (część 2)

Skarb z Oseberg. Częsć I: W tym kopcu coś jest.

Wiek XIX miał się ku końcowi. Świat historyków, artystów i zwykłych pasjonatów starożytności już parę dziesięcioleci wcześniej zaczął fascynować się epoką wikingów, ale zainteresowanie nią nie przemijało. Rozwijająca się Norweska (i Skandynawska) archeologia pozwalała dokonywać coraz bardziej spektakularnych odkryć (jak Łodzi z Tune i Łodzi z Gokstad) co tylko podsycało apetyty Norwegów. Nikomu nie przyszło … Czytaj dalej Skarb z Oseberg. Częsć I: W tym kopcu coś jest. →

O runach słów kilka

Kiedy słyszymy o alfabecie runicznym, przychodzą nam na myśl tajemnicze znaki związane ściśle z magią pogańskiej Skandynawii. Utwierdzają nas w tym wersy Eddy Poetyckiej, - przedchrześcijańskiego dzieła, które w następujący sposób opisuje ich powstanie: Wiem, że wisiałem na wiatrem owianym drzewie Przez dziewięć nocy, Oszczepem zraniony, Odinowi ofiarowany Sam sobie samemu. Na tym drzewie, o … Czytaj dalej O runach słów kilka →

Runy, których nie było

Historia Runamo pokazuje, że mało czytelny napis połączony z wybujałą wyobraźnią historyka potrafi stworzyć piorunującą mieszankę. Przekazy o Runamo sięgają korzeniami 12 wieku. Wtedy to duński kronikarz Saxo Grammaticus poinformował we wstępie do swojego dzieła Gesta Danorum, że 2,7 km od kościoła Bräkne-Hoby w Blekinge w południowej Szwecji znajduje się kamień z tajemniczymi runami. Duński … Czytaj dalej Runy, których nie było →

Sagi i inne utwory

Spośród setek utworów powstałych w średniowiecznej Skandynawii „Saga o Eryku Obieżyświacie” (Eireks Saga Víðförla) wydała mi się na tyle lekkim i wdzięcznym dziełem, by od niej zacząć moje tłumaczenia. Saga ta opowiada o norweskim podróżniku, który dotarł do Istambułu a potem do Indii. W czasie swoich podróży zetknął się z chrześcijaństwem. Napisana została 400 lat … Czytaj dalej Sagi i inne utwory →

Język Wikingów

Od języka staronordyckiego wywodzą się wszystkie języki skandynawskie: islandzki, farerski, norweski, duński, szwedzki. Pozostawił też dużo pozostałości w języku angielskim. Nazywany był w średniowieczu dönsk tunga, mówiono nim z regionalnymi zmianami do końca XV w. Dzisiaj najbliższy niego jest język islandzki.

Ciekawostki 1

Od XVII do XX wieku przepisywanie tekstów z manuskryptów na papier było popularnym sposobem spędzania wolnego czasu w Islandii. Z tego względu tak dużo średniowiecznych tekstów ocalało. Napisy runiczne można znaleźć także w Turcji i Grecji. Czarna śmierć - dżuma dotarła do Islandii w 1402, trwała dwa lata i zabiła 1/3 populacji. Na Gotlandii runy … Czytaj dalej Ciekawostki 1 →

Skandynawnik

Pogańska świątynia w Uppsali

Temat ten jest mi szczególnie bliski, ze względu na to, że kilkanaście lat temu pisałam o niej pracę magisterską. Od tego czasu, archeolodzy zdążyli przeprowadzić parę wykopalisk w Uppsali, a ich wyniki z pewnością rzuciły nowe światło na trapiący historyków dylemat: Czy pogańska świątynia naprawdę istniała? Naszym głównym i zarazem najwcześniejszym źródłem dotyczącym świątyni jest … Czytaj dalej Pogańska świątynia w Uppsali →

Niezwykłe losy Rogów z Gallehus

Był 21 kwietnia 1734 r. Jerk Lassen, duński chłop, kopał ziemię w celu wydobycia gliny niedaleko miejscowości Gallehus. Ku swemu zdumieniu natrafił na bogato zdobiony róg ze złota. Nie wiemy, czy zdawał sobie sprawę, że w tym samym miejscu, przeszło 100 lat wcześniej, w 1639 r. młoda dziewczyna też znalazła inny, nieco dłuższy róg. Było … Czytaj dalej Niezwykłe losy Rogów z Gallehus →